Nguyễn Phúc Ưng Đăng

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ riêng:
    • Tên húy của một vị hoàng đế nhà Nguyễn: "Nguyễn Phúc Ưng Đăng" là tên húy (tên thật) của vua Kiến Phúc, vị hoàng đế thứ bảy của triều Nguyễn.
    • Một nhân vật lịch sử: Chỉ một cá nhân cụ thể trong lịch sử Việt Nam, con ruột của Kiên Thái Vương, con nuôi thứ ba của vua Tự Đức, và là hoàng đế tại vị trong một thời gian ngắn.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ riêng:
    • Sau cái chết của vua Hiệp Hòa, Nguyễn Phúc Ưng Đăng được đưa lên ngôi.
    • Cuộc đời ngắn ngủi của Nguyễn Phúc Ưng Đăng gắn liền với những biến cố chính trị phức tạp cuối thế kỷ XIX.
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Vua Kiến Phúc": Đây là cách gọi phổ biến hơn, dùng niên hiệu để chỉ vị hoàng đế này, thay vì dùng tên húy "Nguyễn Phúc Ưng Đăng".

    • Triều đại của vua Kiến Phúc (tức Nguyễn Phúc Ưng Đăng) chỉ kéo dài sáu tháng.

  • "Hoàng đế Kiến Phúc": Cách gọi trang trọng, nhấn mạnh địa vị hoàng đế.

    • Hoàng đế Kiến Phúc lên ngôi khi mới 15 tuổi.
Biến thể và từ liên quan
  • Kiến Phúc: Niên hiệu của Nguyễn Phúc Ưng Đăng, thường được dùng thay thế để chỉ vị vua này trong sử sách.
  • Giảng Tông Nghị Hoàng đế: Miếu hiệu của Nguyễn Phúc Ưng Đăng sau khi mất.
  • Nguyễn Phúc Ưng Lịch: Tên húy của vị hoàng đế kế vị ông, tức vua Hàm Nghi, là em trai của Nguyễn Phúc Ưng Đăng.
Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác
  • Vua Kiến Phúc: Cách gọi thông dụng nhất.
  • Hoàng đế Kiến Phúc: Cách gọi trang trọng.
Thông tin lịch sử liên quan (Không phải thành ngữ/cụm từ cố định)
  • Lên ngôi năm 1884: Sự kiện Nguyễn Phúc Ưng Đăng được phụ chính đại thần Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường đưa lên ngôi sau cái chết của hai vua Dục Đức và Hiệp Hòa.
  • Ở ngôi 6 tháng: Chỉ thời gian trị vì rất ngắn của ông, từ tháng 1 đến tháng 7 năm 1884 (theo âm lịch).
  • Cái chết đầy nghi vấn: Chỉ giả thuyết lịch sử cho rằng ông bị đầu độc bởi phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường.
  1. (Kỉ tị 1869 - Giáp thân 1884)
  2. Hoàng tử, con ruột Kiên Thái vương, con nuôi thứ ba vua Tự Đức. Sau khi vua Dục Đức, Hiệp Hòa bị thảm sát, ông được Nguyễn Văn Tường, Tôn Thất Thuyết đưa lên ngôi lấy niên hiệu Kiến Phúc, nên cũng gọi là vua Kiến Phúc
  3. Ông lên ngôi lúc mới 15 tuổi, mọi việc trong triều đều do Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường quyết định cả
  4. Ông ở ngôi mới 6 tháng, đến ngày 10-6 Âm lịch năm Giáp thân (31-7-1884) bị bệnh mất, hưởng dương 15 tuổi, miếu hiệu là Giảng tông Nghị Hoàng đế
  5. Tương truyền: ông chết là do Nguyễn Văn Tường đầu độc. Nguyên bà Học phi Nguyễn Thị (vợ vua Tự Đức) là mẹ nuôi của ông, tư tình với Nguyễn Văn Tường. Nhân một hôm ông bệnh, Tường vào thăm có trò chuyện riêng với bà, ông nghe thấy. Tường thấy có thể nguy hiểm liền xuống Thái y viện bốc một thang thuốc dâng ông uống, ngày hôm sau thì ông mất, (có giả thuyết cho rằng Tường muốn giết ông để tránh hậu quả vì Kiến Phúc vẫn có một số cận thần chống Nguyễn Văn Tường)
  6. Sau đó Tường Thuyết lập em ông là Nguyễn Phúc Ưng Lịch lên làm vua